Flora Zemuna

Want create site? With Free visual composer you can do it easy.

Prvi pečat

Zemun je postao slobodni vojni komunitet 1749. godine a magistrat je uspostavljen 1751. godine tako da je tada već imao svoj pečat.

Na tom pečatu-grbu se pojavljuje stablo za koje se smatra da je jablan. Posle jablana na centralno mesto grba stiže drvo jabuke sa deset zlatnih jabuka u krošnji koja je bila u porodičnom grbu porodice Šenborn koja vlada Zemunom nakon proterivanja Turaka.

Grb Zemuna nastaje od elemenata uzetih sa grba Sremskog vojvodstva i sa grba porodice Šenborn. Neki izvori spominju čempres kao krošnjasto stablo koje se nalazi na sred grba Zemuna. Statutom Zemuna koji je donet 1897. godine upotrebljava se termin „krošnjasto stablo“. Grb Zemuna sa korice statuta iz 1884. godine, najverovatnije je usvojen 1883. godine a u sličnom obliku se javlja od uspostavljanja magistrata s tim što je u zvaničnoj upotrebi bio carski orao sve do 1871. godine kada Zemun dobija status kraljevskog slobodnog grada .

Grb Zemuna

grb zemuna
Skupština opštine je na sednici 1. oktobra 2009. godine usvojila nacrt odluke o promeni Statuta Gradske opštine Zemun, a koji se tiče grba Zemuna. „Grb opštine Zemun ima četvorouglasti („francuski“) štit plave boje; na pod- nožju štita je zeleni trobreg iz kojeg raste zeleno krošnjasto stablo; s desne strane leži (odmara) jelen u prirodnoj boji, okrenut prema stablu; s leve strane stabla stoji uspravan zlatan lav, koji u podignutoj desnici drži srebrnu sablju (krivošiju); iznad štita je zlatna zidna kruna sa pet šiljaka.

Čuvari grba su dva oklopljena ratnika koji jednom rukom drže grb, a u drugoj crveni štit sa belim (srebrnim) krstom i četiri bela (srebrna) ocila; grb počiva na lenti plave boje, na kojoj je deviza ispisana ćiriličnim zlatnim slovima: Zemun.“

Velika je sramota za opštinu Zemun koja je bila inicijator da se promeni stari i najlepši grb ZEMUNA.

Koje krošnjasto drvo raste na sred grba Zemuna?

Kada govorimo o biljkama koje rastu na teritoriji Opštine Zemun, obično se misli na one kulture koje su karakteristične za ovo podneblje, odnosno za ovu geografsku širinu, teritorijalnu celinu i lokalni karakter prostora na kojem se Zemun nalazi.

Posmatrajući stare crteže, zapise, putopise iz Zemuna, pravljene pre više stotina godina, možemo primetiti da nema velikih šuma, drvoreda, pašnjaka i da je sporadično prisutno poneko stablo između žbunja ili niskog rastinja.

Možda je zato Zemun ostavljao zemljani utisak na sve posmatrače i možda su zbog toga Zemunci pravili zemunice ukopane u zemlju.

Drvo kao građevinski materijal očigledno nije bio dostupan stanovništvu na ovom prostoru. Nije u ranoj istoriji zabeležen nijedan osvajač koji bi svojim dolaskom doneo maslinovu grančicu ili bilo koje drugo stablo za koje bismo rekli da je simbol Zemuna i da baš to krošnjasto drvo ‘’raste’’ nasred grba našeg grada.

Rat i mir

Požarevačkim ugovorom 1718. godine Austrija sa Turskom potpisuje primirje koje se pretvara u trajni mir, što daje mogućnost stanovnicima da u dužem periodu mogu da sade i gaje takozvane domaće višegodišnje biljne kulture i da divlja biljna kultura u jednom dužem periodu bude pošteđena paljenja i uništavanja. Međutim, u jednom izveštaju nemačkog putopisca iz osamnaestog veka kaže se da je Zemun za vreme Turaka bio zapušten, njive urasle u korov i gustu šumu u kojoj se skrivaju divlje zveri i hajduci.

Do tog perioda nije zabeležena stabljika za koju bi se moglo reći da je izrazito karakteristična za Zemun. Tada se granica između Turske i Austrije formira dužinom Ratnog ostrva koje se deli i predstavlja tampon zonu između ove dve sile. Nalazi se na ušću Save u Dunav i prvi put se pominje u šesnaestom veku kao peščani sprud nastao dugotrajnim nanošenjem peska.

Veliko ratno ostrvo

Ovim ugovorom zabranjeno je prisustvo vojske na ostrvu, zatim predviđeno je da se poseku svi vrbaci i da se na njemu ne može graditi. Tokom celog devetnaestog veka Zemunci imaju bašte na ostrvu, a ribari svoje ribarske kolibe.

Posle Prvog svetskog rata na vrhu ostrva se formira plaža sa kupalištem koje postaje popularno i omiljeno izletište Zemunaca, ali i kupa ča iz šireg okruženja Zemuna. Rešenjem Skupštine grada beograda od 8. aprila 2005. godine Ratno ostrvo je zaštićeno kao park prirode i dato je na staranje ”Gradskom zelenilu”.

Najčešća stabla na ostrvu su iz porodice bele vrbe, a ima i crne topole, jasena i gloga.

Tokom leta 2008. godine održano je više ekoloških kampova koji su imali zadatak da uklone nepoželjne kulture, kao što su ambrozija i bagremac. Vikendaši i vlasnici sojenica su tokom vremena zasadili neke voćke i domaće povrtarske kulture.

Plavno područje

Zemun se nalazi na obali Dunava, koji često plavi svoje priobalje i u tvoreno u močvare, a samim tim je biljni svet močvarnog karaktera. Trska je obavezni stanovnik ovakvog akvatorijuma, a na radost svih onih koji vole ukrase od suve trske i bambusa. Takođe i vrba, žalosna vrba i rogoz su, gosti zemunskog priobalja.

Danas su močvare na zemunskoj strani uglavnom isušene uz pomoć kanala Galovica. Međutim, odmah preko puta, na banatskoj strani, pre samog nasipa opstaje veliko plavno područje koje održava duh močvare. Na periferiji Zemuna od Batajnice prema Dobanovcima može se naići na još nekoliko drenažnih kanala pored kojih se mogu videti močvarne biljke kao što su: ševar i šaš, ali i ostale: zova, kopriva, ladolež i, nažalost, u poslednje vreme, uvezena korovska biljka-ambrozija.

Veliki deo Zemuna poplavljen je 1876 godine i tada se prvi put javlja potreba da se izgradi obaloutvrda koja će braniti Zemun od poplava. Kamena utvrda u dužini od jednog kilometra vrlo brzo postaje najomiljenije šetalište Zemunaca koje mi danas zovemo Kej.

Prva alea

Krajem 19. veka, Zemun od pograničnog mesta prerasta u grad koji dobija potrebu za urbanizacijom, a između ostalog i za organizovanjem zelenih površina na svojoj teritoriji.

“U sednici gradskog zastupstva od 8. septembra 1876. zaključeno je da se poruši odbrambeni zid, koji je varoš sa južne strane opasavao, a ciglje da se prodadu, i za taj novac da se podigne alea od bežanijske kapije do Dunava.

Na javnoj licitaciji prodate su ove ciglje za 2.988 forinti i novac se zbilja utrošio za podizanje zasada.

” Bežanijska kapija se nalazila na kraju istoimene ulice na današnjoj raskrsnice sa Ugrinovačkom, Ivićevom i Vrtlarskom.

Još uvek postoji srednjevekovni zid u dužini od dvadesetak metara i pruža se od Gundulićeve ulice prema Bežanijskoj. Ova odluka se može smatrati početkom stvaranja današnjeg gradskog parka u Zemunu, koji se prostire na nekadašnjem prostoru Kontumca, odnosno danas između Vrtlarske ulice, zgrade bolnice, Gimnazije i Poljoprivrednog fakulteta.

Prve godine posle ove odluke u ovom parku posađeno je više hiljada različitih sadnica i raznog ukrasnog bilja. Danas se u parku nalazi više od 1300 stabala raznog lišćarskog i četinarskog drveća od kojih 15 imaju status zaštićenog kulturnog dobra. To su: jedno stablo gvozdenog drveta, dva stabla ginka, jedno stablo Judinog drveta, četiri stabla kavkaske pterokarije, jedno stablo sofore, jedno stablo srebrne smrče, pet stabla tise.

Najbliže šume

Najbliža šuma današnjem gradskom jezgru nalazi se u selu Dobanovci i naziva se Dobanovački zabran. Malo dalje između sela Boljevci i Progar nalazi se šuma Bojčin koja je doskora pripadala Opštini Zemun.

U njima se može videti sve ono što već viđamo u celom Sremu, ali i šire na srpskom, odnosno balkanskom području. To su, pre svega, lišćarske kulture, a treba naglasiti: hrast, trnoviti bagrem koji je nekad sađen na ivicama placeva ili šuma.

Park prijateljstva

Nalazi se na samom ušću preko puta Ratnog ostrva i razdvaja Gradsku opštinu Zemun od Gradske opštine Novi Beograd.

U parku su političari iz drugih država i naroda sadili stabla prijateljstva, koja su često bila karakteristična za teritoriju odakle bi oni dolazili.

Od perioda šezdesetih godina dvadesetog veka u ovom parku imamo šaroliku biljnu kulturu, ali se ni za jednu ne može reći da liči na drvo sa zemunskog grba. Najviše ima platana i hrastova, ali i poneka kerleuterija.

Novo doba

Zemunsko gradsko zastupstvo je krajem 19. veka prvi put imenovalo čoveka koji bi se brinuo o zelenilu Zemuna i za to dobijao platu. Od tada počinje organizovana sadnja biljaka, a pre svega stabala i višegodišnjih kultura. Treba naglasiti da zimzelena stabla uspevaju na našem prostoru i otuda su čest gost na zelenim površinama, u parkovima, a rado su viđena u dvorištima mnogih domaćinstava u Zemunu.

Zemunski kej

Tokom leta kad prošetate zemunskim kejom, uživaćete u pogledu prema Dunavu, praćeni debelom hladovinom koju prave izuzetno visoka i krošnjasta stabla platana sa velikim listovima.

Deo od stambene zgrade prema Hotelu ‘’Jugoslavija’’ skoro je dobio nove zasade mladih platana. Takođe, pored samog šetališta ima topole bele i crne, zatim nezaobilazno i veliko stablo ginko bilobe. Miris vode će na trenutke smenjivati miris lipe, a od četinara ‘’Gradsko zelenilo’’ održava više zimzelenih stabala, kao što su: tisa, smrča i kedrovi. Od stambenog dela do novog vrtića na Keju, nedavno je posađeno preko dvadeset javora, a crvenog hrasta u suprotnom smeru.

Pirokanta je žbun koji se krsti i kao vatreni žbun, a njegove jarko narandžaste bobice i zeleni listovi mame pogled i izazivaju fotografe da ih slikaju. Spirea je takođe često prisutna žbunasta kultura sa belim cvetićima, dok će u rano proleće prve cvetove pustiti nezaobilazna forzicija sa svojim dugačkim grančicama i jarko žutim cvetovima.

Kad putujete Bulevarom Nikole Tesle, od Hotela ‘’Jugoslavija’’ prema Zemunu, pogledajte sa desne strane (ali ne puštajte volan), videćete drvored crvenih bagremova. Naše škole i vrtići imaju u svojim dvorištima razne biljne zasade, a vrtić ‘’Flora’’ na Kalvariji u svom dvorištu ima veliko i neobično medonosno stablo pod imenom sofora koje za razliku od najvećeg broja biljaka cveta u avgustu i stoga je veoma interesantno za pčele, ali ne i za ljude koji se plaše uboda ovih vrednih radilica.

Obaloutvrda

Dunav je reka koja u svom toku pored Zemuna može da oscilira sa vodostajem preko šest metara. Retko kada se događaju poplave, ali se i to dogodilo 2006. godine, kada je proglašeno vanredno stanje i osnovan krizni štab za odbranu Zemuna od poplava.

Tim povodom je izgrađena obaloutvrda na potezu između Njegoševe ulice i restorana “Radecki” u dužini od oko 400 metara. Praveći projektnu dokumentaciju, zabeležena su stabla koja se nalaze i predviđeno sađenje novih biljnih kultura. Zatečena vegetacija su petnaestak stabala lišćara od kojih dva stabla breze i jedan orah.

Travnate površine nisu zabeležene. U planu je da se na novoformi- ranoj površini posadi više različitog bilja i sadnica, a da se postojeće ukloni.Od strane JKP „Zelenilo-Beograd“ predviđena je sadnja platana – javorlisnog platana, crvenog hrasta i gledičija.

Predviđena je i sadnja zimzelenog i lišćarskog šiblja, a sveukupno: visokih lišćara 29 komada, srednjevisokih lišćara 4 komada, listopadnog šiblja 41 komad, zimzelenog šiblja 198 komada, četinar- skog šiblja 140 komada, perenskih sadnica – pokrivača 115 komada, travnjaka 543,3 kvadrata. Interesantno je da će sadnja zelenila na ovoj obaloutvrdi koštati 756.819,00 dinara, od čega će 20 od sto godišnje biti izdvajano za održavanje zelene površine.

Ulični drvoredi

Zemun je već 1780. godine imao urbanistički plan. Po tom planu drvorede je imala Glavna ulica, Gospodska ulica i Magistratski trg. Danas možemo videti da najveći deo Ugrinovačke ulice ima drvored od nekoliko desetina stabala divljeg lešnika, koji krajem avgusta i početkom septembra privlači veliki broj prolaznika, pa i berača sa cegerima i kesama. Pitomi lešnik veoma uspešno raste u na periferiji Zemuna, i to u dvorišnim uslovima. Postoje veoma uspešno izrasli bademi u dvorištima zemunskim.

Oko koštice nalazi se zelena kora koja na prvi pogled liči na zelenu breskvu. Takođe, ispred starih kuća u istoj ulici, pa zatim u Ulici cara Dušana, Pregrevici i velikom broju poprečnih i sporednih ulica raste veliki broj oraha koji su krajem leta privlačni za mnoge stanovnike Zemuna.

Domaći orah je jestiv i veoma popularan među Zemuncima.

Možda je zato sve prisutniji u svim delovima grada, a tome doprinosi i veliki broj ptica koje ga obožavaju i nesvesno raznose širom grada. ‘’Gradsko zelenilo’’ je krajem dvadesetog veka masovno sadilo divlji kesten kao ulično stablo, a najviše ga ima u Prvomajskoj i Ulici cara Dušana. Lipa se sve manje sadi zbog neugodnosti koje u određenom periodu pričinjava svojim sokom koji se cedi na automobile.

Vrste voćaka u Zemunu

Na prostoru Gornjeg grada, pa dalje preko Altine, Zemun polja ka Batajnici i Ugrinovcima može se u dvorištima videti niz voćaka koje veoma napreduju. Kruške “Junska lepotica“, „Kaluđerka“, „Viljamovka“, dunje, jabuke svih sorti, breskve, trešnja crna i bela, mušmula. Nekada je na Kalvariji i Ćukovcu bilo vinograda, a danas retko koje dvorište nema od ulazne kapije do kuće barem malu nadstrešnicu od loze.

Veoma lepo uspeva bela sorta grožđa koju u narodnu popularno zovu kozje sise. Stiže krajem septembra i veoma je ukusno. Svaki skroviti ćošak pored puta, pa čak i zapuštena mesta i utrine u Zemunu imaju barem po jedan ringlov (šljivcuga, džanarika) i poneku divlju kupinu koja sama izrasta obično sa severne strane kuće.

U gradskom delu Zemuna se pojavljuju višegodišnje biljne kulture koje pored oskudnog prostora uspevaju da narastu i čak daju izuzetno ukusne plodove.

Tokom osamnaestog veka u Zemunu je zasađeno, naredbom Generalkomande, preko 800 sadnica duda sa namerom da se proizvodi i prerađuje svila. Tada je osnovana takozvana „Plantaška bašta“.

Poznato je da je čuveni zemunski trgovac Petar Spirta imao proizvodnju svile početkom devetnaestog veka. Danas se još ponegde može sresti ovo stablo koje daje ukusan plod, ali je moguće i rakiju napraviti, takozvanu „dudinjaru“.

Drvo može da naraste do 20 metara u visinu i ima veliku i okruglastu krošnju sa velikim i okruglastim listovima. Beli dud se sadi zbog svile i ishrane, a crni dud samo radi ishrane i debele ladovine. Ovo je prva vrsta biljaka koju su organizovano sadile zemunske vlasti.

Smokva

Leta 2008. godine su skoro sve dnevne novine objavile prilog sa slikom na kojoj je smokva izrasla između velikih zemunskih zidova i sa malom količinom sunca uspela da rodi retko krupne i ukusne plodove.

Smokva je druga voćka koju bih preporučio Zemuncima da ukoliko imaju jedan kvadrat zemlje između betona i zidova, posade i da ne brinu za rod koji mogu da očekuju već treće, a ozbiljnije pete godine rasta i to dva puta tokom leta, u zavosnosti od sorte i ostalih uslova. Može da naraste do osam metara, a voli visoke letnje temperature uz dosta vlage.

Smokva je mediteranska biljka i može da izmrzne na niskim temperaturama stoga je valja zaštititi. Samonikli izdanci iz korena formiraju žbunasti izgled smokve, stoga je potrebno ostaviti jedno sta- blo, a nove izdanke iseći pri dnu, osim ako ne želite žbunastu biljku. Zemun je ugrožen invazijom ambrozije koja stiže u naša dvorišta i placeve. Posebno treba obratiti pažnju pored voćaka jer ona voli da ugrozi prostor ostalih biljaka.

Kajsija

Najrasprostranjenija biljka, krošnjastog stabla koja raste u Zemunu je kajsija. U centru Zemuna se može naći primer da je stablo kajsije okruženo betonom, koji ne samo da joj nije naudio, već kao da joj je sve dobre strane ‘’pojačao’’. Ako imate pola kvadrata zemlje, pored staze ili garaže, posadite kajsiju i uživajte.

Tokom toplog leta imaćete i hladovinu. Ume sama da nikne od bačene koštice, mada je ipak sigurnije kupiti kalemljenu koja se obično kalemi na otporniju šljivu. Opstaje u skromnim uslovima siromašne i peskovite zemlje u gradskom, i bogatijeg zemljišta u prigradskom delu Zemuna. Postoje pretpostavke da je poreklo kajsije negde u Aziji, Kini, ali pouzdano utvrđenog porekla nema. Možda su je Stari Rimljani preneli širom današnje Evrope.

U svakom slučaju, kajsija obožava blagu, umerenu klimu, dobro uspeva svuda u Mediteranu, a Turska je danas najveći izvoznik suvih kajsija.

Kajsija može da izraste do deset metara u visinu, a stablo može biti preč nika do pola metra i, ne bojte se babskih priča da će vam koren kajsije podići temelj kuće. Velika kajsija ima okruglastu krošnju, listove ovalne, veličine do desetak centimetara i pre divne prolećne cvetove koji po put venčanice ukrašavaju sva ko dvorište, baštu i daju ose ćaj optimizma svakom posma traču.

Najveća opasnost po kaj siju stiže sa prolećem kada se jave iznenadni mrazevi, a cvetovi su nežni i neotporni i brzo opadnu ostavljajući stablo bez ploda.

Zavetrina od kuće ili zida joj je veliki saveznik.

Na jakom letnjem suncu će dobiti lepu crvenu boju. Ova lepotica će u periodu zrenja izmamiti pogled svakom prolazniku, pa, eto, i vaše prilike da budete viđeni. Plodovi kajsije su veoma ukusni i od njih se lako prave sokovi i džem, a slatko bolje da ne pravite ukoliko imate problem sa kilažom. Nekoliko stabala je dovoljno, da se od njihovih plodova napuni kazan za pečenje rakije koja svojim mirisom osvaja i one koji rakiju ne vole.

Koštica se sasuši na letnjem suncu, a onda izlomi jer u sebi krije ukusno seme. Nije poznat slučaj da se neko otrovao semenkom kajsije koja u sebi sadrži mali procenat cijanida, ali se ne preporučuje unošenje veće količine ovih semenki.

Danas postoji veliki broj sorti sa različitim specifičnostima, ali za koju god sortu da se odlučite, nećete pogrešiti. Sve sorte sazrevaju od početka juna pa do kraja jula, a lišće pravi hladovinu tokom celog leta.

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.